Een recordaantal van 55 wethouders heeft in 2025 gekozen voor een andere functie. De meest populaire baan is het burgemeesterschap en het lidmaatschap van de Tweede Kamer. Een derde deel van de wethouders koos voor een baan buiten de politieke schijnwerpers. 

Van de 55 wethouders die in 2025 voor een andere functie kozen, stapte negentien wethouders over naar een baan buiten het openbaar bestuur. Zeventien wethouders werden in 2025 burgemeester. 

Burgemeester of Kamerlid

Een recordaantal van negentien wethouders verruilde het wethouderschap voor een andere politieke functie: Tweede Kamerlid (veertien wethouders), wethouder (vier wethouders) en gedeputeerde (één wethouder, Arno Bonte (Helmond, GroenLinks) die naar Zuid-Holland ging). Opvallend: alleen wethouders van landelijke politieke partijen slagen voor de overstap naar een andere politieke functie. 

Dit blijkt uit het Wethoudersonderzoek 2025. In het afgelopen jaar kwamen slechts 67 wethouders vanwege een politieke vertrouwensbreuk tijdelijk of definitief ten val. Uiteindelijk verdwenen 39 wethouders definitief van het pluche. Dat is een laagterecord. Nooit kwamen er sinds 2002 in het laatste volledige jaar voor de raadsverkiezingen zo weinig wethouders vanwege een politieke vertrouwensbreuk ten val. 

Verklaring valpartij

Een verklaring voor het lage aantal valpartijen van wethouders lijkt de keuze van gemeenteraden om als gevolg van de versplintering in de gemeenteraden in het geval van coalitiebreuken te kiezen de rit tot de raadsverkiezingen vol te maken met een minderheidscoalitie. Een opvallend nieuw fenomeen daarbij is de keuze voor een onafhankelijke wethouder. 

Een andere verklaring dat er weinig wethouders om politieke redenen ten val zijn gekomen is dat er opnieuw veel wethouders om persoonlijke en gezondheidsredenen zijn afgehaakt. In 2025 stoppen 29 wethouders om persoonlijke redenen, vaak is dat een alibi voor het verdoezelen van politieke problemen en kan dat argument daarmee een keurige route naar de uitgang vormen.

Verder raakte in 2025 als laatste volledige collegejaar van de huidige raadsperiode een recordaantal (28) wethouders af vanwege gezondheidsproblemen, onder meer als gevolg van de toegenomen druk vanuit de samenleving. 

Spraakmakend  

Integriteit – altijd een spraakmakende valfactor – bleek in 2025 voor drie wethouders het einde van hun periode op het pluche. De 31-jarige Levin de Koster (Beekdaelen, Vernieuwingsgroep) geeft het wethouderschap op ruim tien dagen nadat hij in opspraak is gekomen doordat hij met te veel alcohol op in een auto stapt en een ongeval veroorzaakt. Voormalig Kamerlid Nevin Özütok (Beverwijk, GroenLinks) treedt af omdat zij zich schuldig gemaakt zou hebben aan verbaal grensoverschrijdend gedrag tegen ambtenaren. Frank Pubben (Gennep, ELsss) stapt op omdat hij op een ongeoorloofde manier een bericht had geplaatst op de Facebookpagina van de lokale D66-afdeling. 

Spreidingswet 

Ondanks reuring in veel gemeenten over de uitvoering van de spreidingswet die een evenredige verdeling van opvang over alle gemeenten voorschrijft, kwam er slechts één coalitie (Albrandswaard, over de opvang van statushouders) ten val en gaven slechts twee wethouders in 2025 hun wethouderspost op vanwege een conflict over de opvang van asielzoekers en/of vluchtelingen: Marjon van de Ven (Hoorn, VVD) en Harry Coenen (Democraten Voerendaal). 

Verantwoording 

Het Wethoudersonderzoek 2025 is uitgevoerd door DeCollegetafel in opdracht van Binnenlands Bestuur. De gegevens zijn verzameld op basis van publicaties op websites van (regionale) dagbladen, nieuwsmedia, politieke partijen en alle gemeenten. Voor meer informatie, zie: www.decollegetafel.nl

Wethoudersonderzoek 2025

Voor een overzicht van alle wethouders die tijdelijk of definitief vertrokken in 2025 zie de Lijst van vertrokken en gevallen wethouders uit het Wethoudersonderzoek 2025 van De Collegetafel.

Voor meer informatie over de achtergronden bij het onderzoek, klik hier voor het artikel “Recordaantal wethouders kiest voor andere baan” en een overzicht van de gevallen wethouders in Binnenlands Bestuur van 17 januari 2025.